AmpTassanee: เมษายน 2014

การเรียนรู้ด้วยโครงงาน เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ที่เป็นการให้ผู้เรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงในลักษณะของการศึกษา สำรวจ ค้นคว้า ทดลอง ประดิษฐ์คิดค้น ให้นักเรียนมีผลงานจากโครงการออกมา โดยครูเปลี่ยนบทบาทจากการเป็นผู้ให้ความรู้ เป็นผู้อำนวยความสะดวก หรือผู้ให้คำแนะนำให้คำปรึกษา เพื่อให้โครงการสำเร็จลุล่วง ประโยชน์ของการเรียนรู้ด้วยโครงงาน สิ่งที่ผู้เรียนได้รับจากการเรียนรู้ด้วย PBL เป็นทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรม ทักษะชีวิตและประกอบอาชีพ ทักษะด้านข้อมูลข่าวสาร การสื่อสารและเทคโนโลยี การออกแบบโครงงานที่ดีจะกระตุ้นให้เกิดการค้นคว้าอย่างกระตือรือร้นและผู้เรียนจะได้ฝึกการใช้ทักษะการคิดเชิงวิพากษ์และแก้ปัญหา ทักษะการสื่อสาร และทักษะการสร้างความร่วมมือ ประโยชน์ที่ได้สำหรับครูที่นอกจากจะเป็นการพัฒนาคุณภาพด้านวิชาชีพแล้ว ยังช่วยสร้างโอกาสที่จะได้สร้างสัมพันธ์ที่ดีกับนักเรียนด้วย

องค์ประกอบพื้นฐานในโครงการแต่ละโครงการนั้นควรจะมีดังนี้
1. ชื่อแผนงาน เป็นการกำหนดชื่อให้ครอบคลุมโครงการเดียวหรือหลายโครงการที่มีลักษณะงานไปในทิศทางเดียวกัน เพื่อแก้ไขปัญหา หรือ สนองวัตถุประสงค์หลัก ที่กำหนดไว้
2. ชื่อโครงการ ให้ระบุชื่อโครงการตามความเหมาะสม มีความหมายชัดเจน และเรียกเหมือนเดิมทุกครั้ง จนกว่าโครงการจะแล้วเสร็จ

3. หลักการและเหตุผล ชี้แจงรายละเอียดของปัญหาและความจำเป็นที่ต้อง มีโครงการนี้
4. วัตถุประสงค์ เป็นการบอกให้ทราบว่า การดำเนินงานตามโครงการนั้นมี ความต้องการให้อะไรเกิดขึ้น วัตถุประสงค์นี้จะต้องมีความชัดเจน ปฏิบัติได้ สามารถวัดและประเมินผลได้
5. เป้าหมาย เป็นการระบุว่าจะดำเนินการสิ่งใด โดยพยายาม แสดงให้ปรากฏ เป็นรูปตัวเลข หรือจำนวนที่จะทำได้ภายในระยะเวลาที่กำหนด
6. วิธีดำเนินการ งานหรือภารกิจที่จะต้องดำเนินโครงการให้บรรลุตามวัตถุ ประสงค์ในระยะเตรียมโครงการจะต้องรวบรวมกิจกรรมทุกอย่างไว้แล้วนำมาจัดลำดับว่าควรจะทำสิ่งใดก่อน-หลัง หรือ พร้อมๆกัน แล้วเขียนไว้ตามลำดับ จนถึงขั้นสุดท้ายที่ทำให้โครงการบรรลุวัตถุประสงค์ (ทำอะไร ทำที่ไหน ทำอย่างไร ทำกับใคร ทำเมื่อไหร่)
7. ระยะเวลาการดำเนินโครงการ จะระบุระยะเวลาตั้งแต่เริ่มต้นโครงการจนเสร็จสิ้นโครงการ
8. งบประมาณ เป็นประมาณการค่าใช้จ่ายทั้งสิ้นของโครงการ ซึ่งควรจำแนก รายการค่าใช้จ่ายได้อย่างชัดเจน
9. ผู้รับผิดชอบโครงการ หมายถึง หน่วยงานระดับ กอง กรม หรือ เอกชน
10. พื้นที่ดำเนินการ ซึ่งอาจจะมีระบุไว้ได้มากกว่า 1 พื้นที่ ในจังหวัด อำเภอ หรือหน่วยงานใด เป็นต้น
11. หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อสนับสนุนและประสานงาน
12. การประเมินผล จะระบุแนวทางว่าการติดตามประเมินผลควรทำอย่างไร ในระยะเวลาใด และใช้วิธีการอย่างไรจึงจะเหมาะสม

13. ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ เมื่อโครงการนี้เสร็จสิ้นแล้ว หากไม่มีอุปสรรค ปัญหาใด ๆ สิ่งที่น่าจะเกิดขึ้นคืออะไร และผลกระทบควรจะเป็นประการใด

16 เมษายน 2557
สรุปสาระสำคัญ
หน่วยที่ 1 แนวคิด ทฤษฎี เทคโนโลยีและนวัตกรรมการศึกษาที่ส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพเรียนรู้

โดย … ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ไพรัช สู่แสนสุข

เทคโนโลยี (Technology) หมายถึง การนำความรู้ของศาสตร์ใดๆ มาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพ และประสิทธิผล

เทคโนโลยีการศึกษา ( Educational Technology) หมายถึง การนำความรู้ของศาสตร์ใดๆ มาประยุกต์ใช้ในการเรียนการสอน เพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ

นวัตกรรม (Innovation) หมายถึง แนวความคิด การปฏิบัติ หรือสิ่งประดิษฐ์ใหม่ๆ ที่นำมาใช้ในการปฏิบัติงานนั้นๆ เพื่อให้เกิดผลดี มีประสิทธิภาพ

นวัตกรรมการศึกษา (Educational Innovation ) หมายถึง นวัตกรรมที่จะช่วยให้การศึกษา และการเรียนการสอนมีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้น ผู้เรียนสามารถเกิดการเรียนรู้อย่างรวดเร็วมีประสิทธิผลสูงกว่าเดิม เกิดแรงจูงใจในการเรียนด้วยนวัตกรรมการศึกษา และประหยัดเวลาในการเรียนได้อีกด้วย

ตัวอย่างนวัตกรรมการเรียนการสอน

E-Learning CAI : computer assisted instruction web based learning WebQuest M-learning

ตัวอย่างนวัตกรรมการเรียนการสอน

-การเรียนรู้ฯศตวรรษที่ 21 - Brain Based Learning - Constructivism

- Constructionism - Graphic Organizers - 4 MAT

- Six Thinking Hats - Educational Game - Mastery Learning

- Storyline - PBL –RBL

ความสำคัญและลักษณะของสื่อ/เทคโนโลยีและนวัตกรรมการศึกษา

1. เทคโนโลยีการศึกษาทำให้การเรียนการสอน มีความหมายมากขึ้น ทำให้ผู้เรียนสามารถเรียนได้กว้างขวาง เรียนได้เร็วขึ้น ทำให้ผู้สอนมีเวลาให้ผู้เรียนมากขึ้น
            2. เทคโนโลยีการศึกษาสามารถตอบสนองความแตกต่างของผู้เรียน ผู้เรียนสามารถเรียนได้ตามความสามารถของผู้เรียน การเรียนการสอนจะเป็นการตอบสนองความสนใจและความต้องการของแต่ละบุคคลได้ดี
            3.เทคโนโลยีการศึกษาทำให้การจัดการศึกษา ตั้งบนรากฐานของวิธีการทางวิทยาศาสตร์ ทำให้การจัดการศึกษาเป็นระบบและเป็นขั้นตอน
            4. เทคโนโลยีการศึกษาช่วยให้การศึกษามีพลังมากขึ้น การนำเทคโนโลยีด้านสื่อเป็นเครื่องมืออย่างหนึ่งที่จะทำให้การศึกษามีพลัง
            5. เทคโนโลยีการศึกษาทำให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้อย่างกว้างขวาง และได้พบกับสภาพความจริงในชีวิตมากที่สุด
            6. เทคโนโลยีการศึกษาทำให้เปิดโอกาสทางการศึกษาทั้งๆ การศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย

ประเภทสื่อ เทคโนโลยี นวัตกรรมการศึกษา ประเภทของสื่อการเรียนการสอน สื่อการเรียนการสอนแบ่งตามคุณลักษณะได้ 4 ประเภทคือ

1. สื่อประเภทวัสดุ คือ สิ่งที่ใช้แล้วหมดไป มีมาก ไม่คงทนถาวร อายุการใช้งานน้อย สิ้นเปลืองได้แก่สไลด์ แผ่นใส เอกสาร ตำรา สารเคมี สิ่งพิมพ์ต่าง ๆ และคู่มือการฝึกปฏิบัติ
2. สื่อประเภทอุปกรณ์ คือ สิ่งที่ใช้ในการเรียนการสอน ไม่สิ้นเปลืองง่าย คงทน ได้แก่ เครื่องคอมพิวเตอร์ หุ่นจำลอง เครื่องเล่นเทปเสียง เครื่องเล่นวีดิทัศน์ เครื่องฉายแผ่นใส อุปกรณ์และเครื่องมือในห้องปฏิบัติกา
3. สื่อประเภทเทคนิคหรือวิธีการ คือ วิธีการสอน กระบวนการ เทคนิกการสอน ได้แก่การสาธิต การอภิปรายกลุ่ม การฝึกปฏิบัติการฝึกงาน การจัดนิทรรศการ และสถานการณ์จำลอง

การวิจัยพัฒนาสื่อ-นวัตกรรม(R&D)

R การศึกษาวิเคราะห์ความรู้/ข้อมูลเกี่ยวข้อง/หาNA

D การสังเคราะห์/ร่าง/ทำต้นแบบนวัตกรรม

R การตรวจสอบนวัตกรรมเบื้องต้น (เช่น โดยผู้เชี่ยวชาญ)

D การปรับปรุง แก้ไข

R การทดลอง(กลุ่มเล็ก-ใหญ่) หรือตรวจสอบความเชื่อมั่น

D การปรับปรุง แก้ไข

R การเผยแพร่ หรือนำนวัตกรรมที่พัฒนาไปใช้

ลักษณะความเป็นเทคโนโลยีการศึกษาที่เหมาะสม

ช่วยให้เกิดการเรียนรู้ตามจุดมุ่งหมาย

จัดหาและใช้ได้โดยสะดวก ไม่ซับซ้อน ประหยัด

มีผลกระทบด้านลบน้อยมาก ต่อชีวิตและสิ่งแวดล้อม

ส่งเสริมศักดิ์ศรีและศักยภาพของมนุษย์

มีเหตุผล มีความรอบคอบ เป็นต้น

เกณฑ์การเลือกใช้สื่อฯ

เหมาะกับการแก้ไขปัญหา / พัฒนาการเรียนรู้

เหมาะสมกับธรรมชาติเนื้อหาวิชาและการวิจัยผู้เรียน

เป็นนวัตกรรมที่ดีกว่าเดิม

ประหยัด สะดวก

ไม่ยุ่งยาก ซับซ้อนในการใช้

สามารถทดสอบ / ทดลอง ใช้เวลาไม่นาน

ฯลฯ

รูปแบบการสอน ( Teaching / Instruction Model)

แบบแผนการดำเนินการสอนที่ ได้รับการจัดระบบ ให้สัมพันธ์ กับทฤษฎีหลักการการเรียนรู้ ที่รูปแบบการสอนนั้นยึดถือ โดยได้รับการพิสูจน์ /ทดสอบว่ามีประสิทธิภาพ ช่วยให้ ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ อย่างมีประสิทธิภาพ ตามจุดมุ่งหมายของรูปแบบนั้น

วิธีสอน

ลักษณะขั้นตอนที่ผู้สอน ดำเนินการให้ ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้ตามวัตถุประสงค์ ด้วยวิธีการต่าง ๆ ที่แตกต่างกันตาม องค์ประกอบ และขั้นตอน อันเป็นลักษณะเด่น ขาดไม่ได้ ของวิธีนั้นๆ

เทคนิคการสอน

กลวิธีต่าง ๆ ที่เสริมกระบวนการ ขั้นตอน ช่วยให้กระบวนการ ขั้นตอน นั้นๆ มี คุณภาพ ประสิทธิภาพมากขึ้น

การกำหนดสื่อฯ กับสาระและเป้าหมาย ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน

K พุทธิพิสัย

A VS จิตพิสัย

P ทักษะพิสัย